PODSTRONA

Struktura Zagrożeń w Powiecie

Cechą charakterystyczną naszego wieku jest postępujący rozwój cywilizacji , który powoduje pojawienie się i co gorsze - zwiększenie różnorodności zagrożeń występujących w codziennym życiu . Duży wpływ ma na to dynamiczny rozwój techniki w wielu gałęziach przemysłu, budownictwa, komunikacji, infrastruktury komunalnej czy stosowania materiałów niebezpiecznych . Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991r. nakłada na nią oprócz organizowania Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego , dodatkowe obowiązki w zakresie walki z pożarami i innymi miejscowymi zagrożeniami , ratownictwa technicznego , chemicznego , ekologicznego i medycznego . Brak środków na prawidłowe zabezpieczenie obiektów , procesów technologicznych oraz lekceważenie zasad związanych z bezpieczeństwem , powodują wzrost możliwości powstania jakiegoś zagrożenia . Nie należy zapominać o postępujących zmianach warunków klimatycznych, które powodują powstanie zagrożeń wywołanych długotrwałymi opadami, roztopami stwarzającymi zagrożenie powodzią, długotrwałymi suszami, które powodują wzrost ilości pożarów oraz silnymi wiatrami, śnieżycami, wyładowaniami atmosferycznymi itp. Mając w pamięci doświadczenia z katastrofalnych powodzi, jakie nawiedziły kraj w 1997r., nie można lekceważyć zagrożeń wywołanych siłami przyrody.
 
Szeroka gama występujących zagrożeń wymusza konieczność ich skatalogowania oraz opracowywania procedur postępowań tak ukierunkowanych, aby zagrożenie zostało we właściwy sposób, jak najszybciej usunięte. Ma to wpływ na usprawnienie i usystematyzowanie funkcjonowania poszczególnych szczebli koordynacji.
Poniżej podano z jakimi rodzajami zagrożeń możemy spotkać się w obszarze terytorialnym powiatu przedstawiono:
 


1. Zagrożenia pożarowe

Na terenie powiatu wrzesińskiego przemysł skupiony jest głównie w miastach, we Wrześni i w Miłosławiu. Struktura zagrożeń pożarowych powiatu charakteryzuje się dużą różnorodnością, i przedstawia się następująco:
Na terenie powiatu, zostało zarejestrowanych 7661 podmiotów gospodarczych, w tym natomiast obiekty użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego stanowią liczbę 2077.
Charakterystyczne zagrożenia kompleksów leśnych przedstawia poniższa tabela podając powierzchnie zalesienia poszczególnych gmin.
Tab. Obszary leśne (prywatne i państwowe) w poszczególnych gminach powiatu
l.p. Nazwa gminy Powierzchnia zalesiona (ha)

  1. Kołaczkowo 808
  2. Miłosław 3.921
  3. Nekla 2.521
  4. Pyzdry 4.169
  5. Września 1.660

Poszczególne nadleśnictwa posiadają opracowane - "Sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru lasu", które znajdują się w Centrum Powiadamiania Ratunkowego.
Siedziby nadleśnictw znajdują się na terenie sąsiednich powiatów i tak:

  • Nadleśnictwo Jarocin - powiat jarociński
  • Nadleśnictwo Czemiejewo - powiat gnieźnieński
  • Nadleśnictwo Grodziec - powiat koniński

Obszary leśne znajdujące się na terenie działania Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej we Wrześni należą do następujących kategorii zagrożenia pożarowego:

  • Tereny leśne Nadleśnictwa Jarocin - I kategoria zagrożenia pożarowego
  • Tereny leśne Nadleśnictwa Czeniejewo -II kategoria zagrożenia pożarowego
  • Tereny leśne Nadleśnictwa Grodziec - I kategoria zagrożenia pożarowego

Ocena prawidłowości organizacji technicznego przygotowania terenów leśnych do działań gaśniczych dokonywana jest corocznie przez wydział kontrolno-rozpoznawczy komendy powiatowej.
 


2. Zagrożenia komunikacyjne 

Tranzytowe położenie powiatu wrześnińskiego, między wschodem a zachodem oraz między północą a południem kraju, zintensyfikowało przewozy kołowe i kolejowe, zwiększając ryzyko zagrożeń w przypadku katastrofy na intensywnie użytkowanych szlakach komunikacyjnych .
Możliwość masowego i szybkiego transportu jest wykładnikiem wzrostu gospodarczego. Powoduje to jednak nasilenie intensywności przemieszczania się środków transportu, a co za tym idzie wzrostu zagrożeń wynikających z możliwości powstania wypadku lub katastrofy.

2.1. Zagrożenia w transporcie drogowym
 
Elementem, który ma wpływ na gwałtowny wzrost zagrożeń związanych z transportem drogowym na tym obszarze jest niedostateczna infrastruktura dróg i szlaków komunikacyjnych niedostosowanych do obecnego poziomu i wielkości realizowanych przewozów, jak również niedostosowanie dróg do obecnych uwarunkowań ruchu spowodowanych wzrostem ilości i tonażu poruszających się pojazdów, niedostateczny stan techniczny pojazdów, brak skutecznego nadzoru ze strony organów kontrolnych, brak wydzielonych i oznakowanych tras przewozu materiałów niebezpiecznych jak również brak monitoringu transportu oraz nieprzestrzeganie zasad i przepisów międzynarodowych ADR przez przewoźników . 
W transporcie drogowym poza substancjami chemicznymi, oraz toksycznymi środkami przemysłowymi (TSP), przewożonymi w ruchu międzypaństwowym na kierunku wschód - zachód, występują również przewozy produktów z zakładów Gospodarki Produktami Naftowymi do stacji paliw, gazu propan - butan do stacji tankowania, amoniaku do instalacji chłodniczych chloru do stacji wodociągowych oraz niewielkich ilości kwasów jako surowca stosowanego w produkcji.
Jednym z niezwykle istotnych działań zmierzających do ograniczenia zagrożenia stwarzanego przez transport drogowy TSP jest wyznaczanie tras przelotowych, oraz miejsc parkowania i naprawy uszkodzonych pojazdów, bądź przeładowywania przewożonych ładunków.
W powiecie wrzesińskim, poza nowo utworzoną autostradą, nie wyznaczono dotąd miejsc parkowania oraz przeładunku substancji niebezpiecznych.

 
Akcja ratownicza- cysterna z ciekłym tlenem

2.2. Zagrożenia w transporcie kolejowym 

Przez powiat przebiegają również trasy transportu kolejowego, którymi przewożone są między innymi materiały i związki niebezpieczne. Źródłem przepisów dotyczących przewozu materiałów niebezpiecznych jest Regulamin międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID).
Niebezpieczeństwo przewozu substancji chemicznych szlakami kolejowymi polega na tym iż, potencjalna awaria na tym odcinkach mogłaby doprowadzić do skażenia gruntów, wód zbiorników naturalnych i sztuczny, jak również rzek. Trasami przewożone są znaczne ilości toksycznych środków przemysłowych, w tym ładunków tranzytowych.
Warunki przewozu materiałów toksycznych regulowane są Zarządzeniem Generalnego Dyrektora PKP jako „Wytyczne postępowania przy przewozie koleją materiałów niebezpiecznych i promieniotwórczych.” . Wytyczne określają wymagania dotyczące przygotowania: przesyłki, pociągu, dróg przewozu, drużyny pociągowej oraz omawiają zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych. Załącznikiem do wytycznych jest wykaz piętnastu substancji podlegających śledzeniu, a między innymi akrylonitryl, amoniak i chlor.
Pomimo zmniejszenia przewozów w sieci PKP ilość wypadków i katastrof nie maleje. Wpływ na to zjawisko ma przede wszystkim zły stan torowisk i taboru przestarzałe systemy sygnalizacji oraz czynnik ludzki.
Do miejsc szczególnie zagrożonych możliwością wystąpienia zagrożenia środowiska zalicza się nasypy, mosty, przepusty, wiadukty, przejazdy strzeżone i niestrzeżone na trasie transportu, stacje, na których wykonuje się manewry z wagonami zawierającymi ładunki niebezpieczne.
Z uwagi na różnorodność przewożonych ładunków, różnorodność opakowań (beczki, cysterny, kontenery ) oraz nieprzewidywalność warunków atmosferycznych (kierunek i siła wiatru, temperatura, wilgotność ) brak jest praktycznej możliwości ustalenia stref zagrożenia.
Szlakami kolejowymi są przewożone różnorodne związki chemiczne stwarzające w razie awarii lub katastrof zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, środowiska naturalnego w strefie przylegającej do tras kolejowych.
Przewożone materiały charakteryzują się właściwościami toksycznymi, wybuchowymi, trującymi, żrącymi oraz łatwopalnymi.
Oprócz tego w taborze zamkniętym przewożone są różnorodne materiały wojskowe o nieznanych właściwościach chemicznych i stopniu zagrożenia.
 


3. Zagrożenia w transporcie rurociągowym
 

Transport rurociągowy jest z pewnością najbardziej bezpieczny dla środowiska, jednakże z uwagi na rodzaj przesyłanego i magazynowanego medium należy liczyć się z możliwością zagrożenia i skażenia wody gruntowej i powierzchniowej oraz powietrza.
Zagrożenia te na obszarze powiatu wrzesińskiego stwarzają rurociąg przemysłowy ropy naftowej oraz rurociąg przemysłowy gazu ziemnego.
 


4. Zagrożenia chemiczne i ekologiczne
 

Powiat wrzesiński charakteryzuje się niezbyt wysoką koncentracją przemysłu, co ma bezpośredni związek z wielkością i ilością potencjalnych sprawców zagrożeń. Na terenie powiatu nie ma zakładów produkujących niebezpieczne substancje chemiczne, znajdują się natomiast zakłady stosujące te substancje.
Niektóre zakłady wykorzystujące w procesach technologicznych lub magazynujące toksyczne środki przemysłowe (TSP), mogą one w określonych warunkach stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla osób przebywających w tych zakładach lub nawet zagrażać osobom przebywającym poza jego granicami.
Na terenie powiatu wrzesińskiego znajduje się Centrum Paliw i Rozpuszczalników sp. z o.o. w Słomowie jako zakład zaliczony do zakładu o zwiększonym ryzyku
Do potencjalnych źródeł wystąpienia zagrożeń należą również mogilniki przeznaczone do składowania przeterminowanych środków ochrony roślin, wykonane w postaci betonowych szczelnych studzienek.
Jak w każdym powiecie znajdują się komunalne wysypiska śmieci i odpadów, oraz wysypiska wyeksploatowane i niezalegalizowane. Stanowią one potencjalne źródło zagrożenia dla środowiska, jak również wód powierzchniowych i podpowierzchniowych.
 


5. Zagrożenia powodziowe
 

Zagrożenie powodziowe w powiecie wrzesińskim powodują głównie dwie rzeki tj: Warta oraz Prosna. Powiat Września posiada ogółem 27,06 km wałów przeciwpowodziowych, w tym:
  • prawostronne waty rzeki Warty 8,7 km
  • lewostronne waty rzeki Warty 8,8 km
  • prawostronne waty rzeki Prosny 9,56 km
Gminy zagrożone bezpośrednio wylewami rzeki Warty to gmina Miłosław, Kołaczkowo i Pyzdry. Na terenie powiatu znajduje się jeden zbiornik retencyjny - Września inna nazwa to zalew wrzesiński - mała pojemność zbiornika (300 tys. m3) praktycznie nie pozwala na przeciwdziałanie zagrożeniom powodziowym poniżej zbiornika. Ochrona przeciwpowodziowa może obejmować jedynie sam zbiornik i polega na nie dopuszczeniu do jego napełnienia ponad rzędną 103,70 m n.p.m..
Na terenie powiatu wrzesińskiego największe zagrożenie występuje na terenach gminy Pyzdry (rzeka WARTA i rzeka PROSNA) oraz na terenie gminy Miłosław (rzeka WARTA). Zagrożenia te występują w okresie wzmożonych i długotrwałych opadów deszczu oraz w porze wiosennej podczas roztopów.
 


6. Zagrożenia radiologiczne 
 

Potencjalnym źródłem zagrożenia radiologicznego są na terenie powiatu wrzesińskiego mogą być wszelkiego rodzaju materiały rozszczepialne, które przewożone są transportem drogowym i kolejowym. Częstotliwość oraz ilość przewożonych materiałów jest niemożliwa do ustalenia z uwagi na to, iż przewoźnicy pomimo zobligowania przepisami ADR nie zgłaszają tych zagadnień a wielu z niech nie posiada pełnej orientacji o rodzaju oraz właściwościach przewożonych materiałów.
 


7. Zagrożenia zamachami terrorystycznymi
 

Po 11 września 2001 roku pojawiło się również kolejne źródło zagrożeń jakim są zamachy terrorystyczne. Bardzo trudną rzeczą jest przewidzieć możliwość wystąpienia takiego zagrożenia dlatego należy bezwzględnie przestrzegać regulaminów wewnętrznych tych obiektów. Na podstawie doświadczeń krajów europy zachodniej oraz stanów zjednoczonych wytypowano obiekty mogące być źródłem potencjalnych ataków.
 


8. Inne miejscowe zagrożenia
 

Podane powyżej rodzaje zagrożeń nie stanowią wszystkich ewentualności mogących stwarzać zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia.
Do innych miejscowych zagrożeń, które mogą wystąpić na terenie powiatu wrzesińskiego, zaliczyć można:
  • upadki drzew
  • zniszczenie konstrukcji powstałe w wyniku działania silnych wiatrów
  • zasypanie ludzi podczas wykonywania prac inżynieryjno – budowlanych
  • zjawiska przyrodnicze (susza, gradobicie, śnieżyce)
  • awaryjne uszkodzenia maszyn i urządzeń technologicznych
  • zdarzenia związane z udziałem osób umysłowo chorych i samobójców
  • katastrofy technicznej infrastruktury komunalnej
  • upadki samolotów.